Tedavi sürecinde hekiminiz size "ESHRE kılavuzunun önerisi budur" diyebilir. ESHRE (Avrupa İnsan Üremesi ve Embriyoloji Derneği), üreme tıbbı ile embriyoloji alanında etkinlik gösteren uluslararası bilimsel bir kuruluştur. Yayımladığı kılavuzlar, kanıtların derlenip değerlendirilmesiyle oluşturulan yönlendirici metinlerdir.
Bir ESHRE kılavuzu nasıl hazırlanır?
Bu hazırlık, ESHRE'nin ortaya koyduğu bir yöntem kılavuzu izlenerek gerçekleştirilir [1]. İlk adımda, konuda deneyim sahibi uzmanlardan kurulu bir çalışma grubu klinik soruları saptar; bu grupta en az bir hasta temsilcisi de bulunur. Daha sonra literatür sistematik biçimde taranır, her soruya ilişkin bulunan çalışmalar tek tek değerlendirmeye alınır.
Kanıtın gücü, GRADE (kanıt kalitesini derecelendirme sistemi) adıyla bilinen yöntemle değerlendirilir; buna göre kanıt yüksek, orta, düşük veya çok düşük düzeyde sınıflandırılır. Öneriler ise "güçlü" ile "koşullu" biçiminde ikiye ayrılır. Yeterli kanıt bulunmadığında çalışma grubunun deneyimine dayanan "iyi uygulama noktaları" kaleme alınır. Son taslak, yayımlanmadan önce paydaşların değerlendirmesine sunulur [1].

ESHRE kılavuzu hastalar için neden önemli?
Hangi test ve tedavinin etkili olduğunu, hangisinin kanıt açısından hâlâ yetersiz kaldığını kılavuzlar net biçimde ortaya koyar. Ek uygulamalar (add-on) kılavuzundaki 42 önerinin hiçbirinin yüksek kaliteli kanıta oturmadığı, sadece dördünün orta kaliteli kanıtla desteklendiği görülmüştür [2]. Bu durum, pek çok ek uygulamanın faydasının henüz kanıtlanamadığını gösterir.
Açıklanamayan kısırlık kılavuzundaki 40 kanıta dayalı önerinin 31'i çok düşük kaliteli kanıtla sınırlıydı [3]. Benzer biçimde, tekrarlayan gebelik kaybı kılavuzunda orta kaliteli kanıta dayanan öneri oranı %19,4'te kalmıştı [4]. Demek ki kılavuzlar belirsizliği de olduğu gibi aktarıyor.
Şu anda yürürlükte olan ESHRE kılavuzları arasında yumurtalık uyarımı, embriyo transferi, endometriozis, tekrarlayan gebelik kaybı ve IVF laboratuvarında iyi uygulama gibi konular yer alır. Bir kısmı için hastalara özel sade özetler de hazırlanmıştır [1,3].
Kanıtların değerlendirme sürecini daha ayrıntılı öğrenmek isterseniz tüp bebek başarı oranları yazımızı okuyabilirsiniz. Tedavinizle ilgili sorularınızı hekiminize iletin; aklınıza gelen başka konuları da bize yazabilirsiniz.
Kaynaklar
- ESHRE. Manual for ESHRE Guideline Development (update 2026). 2026. www.eshre.eu.
- ESHRE Add-ons working group; Lundin K, et al.. Good practice recommendations on add-ons in reproductive medicine. Hum Reprod 2023. PMID: 37747409.
- Romualdi D, Ata B, et al.. Evidence-based guideline: unexplained infertility. Hum Reprod 2023. PMID: 37599566.
- ESHRE Guideline Group on RPL; Bender Atik R, et al.. ESHRE guideline: recurrent pregnancy loss: an update in 2022. Hum Reprod Open 2023. PMID: 36873081.
Sorunuz mu var?
Laboratuvar süreci ve teknikler hakkındaki sorularınızı bize yazabilirsiniz.



