Gebelik ve Bebek Bakımı

Gebelik haftası hesaplama: son adet, ilk ultrason ve doğum tarihi

2 dk okumaÜYTE Kayseri Editörü4 kaynakGözden geçiren: Öğr. Gör. Dr. Işıl Tuğçe Turan
Muayene odasında uzanan gebe kadına ultrason yapan kadın hekim, ekranda erken gebelikteki bebeğin silueti ve duvarda bir günü işaretli takvim: gebelik haftası hesaplamayı anlatan illüstrasyon

Temsilî görsel, yapay zekâ ile hazırlanmıştır.

Gebelik takibine genellikle gebelik haftasının hesaplanmasıyla başlanır, çünkü hafta belirlenmeden bebeğin boyutunun o haftaya uygun olup olmadığı değerlendirilemez [2]. Bu hesaplama çoğunlukla son adet tarihine ve erken dönem ultrasona dayanır; tüp bebek gebeliklerinde ise embriyo transferinin yapıldığı gün esas alınır.

Gebelik haftası hesaplama: son adet tarihi

Kabul gören yönteme göre son adetin ilk gününe 280 gün eklenerek tahmini doğum tarihi bulunur [1]. Mesela son adetiniz 1 Ocak 2026'da başlamışsa tahmini tarih 8 Ekim 2026 olur. Sayım aynı günden başladığından haftalar da döllenmeden yaklaşık iki hafta önce sayılmaya başlar. Dolayısıyla "6 haftalık gebelik" ifadesi, embriyonun da 6 haftalık olduğu anlamına gelmez.

ACOG'un (Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Birliği) verilerine göre kadınların yaklaşık yarısı son adet tarihini tam olarak hatırlayabiliyor. Tarih konusunda şüpheniz varsa hesaplama ultrason sonucuna göre yapılır [1].

Elinde bebeğinin ultrason görüntüsünü tutan gülümseyen gebe kadın; yanında askıda bebek kıyafetleri ve duvarda tavşan resmi
Fotoğraf: Pavel Danilyuk / Pexels

İlk ultrason neden önemli?

ACOG'a göre gebelik yaşını belirlemenin en doğru yolu ilk üç ay içinde yapılan ultrasondur [1]. ISUOG (Uluslararası Kadın Doğum Ultrasonu Derneği) ise 8–14. haftalar arasında ölçülen CRL (baş-popo uzunluğu) değerini en güvenilir yöntem olarak kabul eder [2]. Bu ölçümün hata payı ±5–7 gün arasındadır [1].

Ultrason sonucu ile son adete göre yapılan hesap arasında fark bulunduğunda ACOG aşağıdaki eşik değerleri uygular [1]:

  • 9. haftadan önce fark 5 günü aşıyorsa tarih güncellenir.
  • 9–13. haftalarda fark 7 günü aşıyorsa tarih güncellenir.

Erken dönemde ultrasonla belirlenen tarih, ilerideki ultrasonlara bakılarak yeniden hesaplanmaz; sonraki ölçümler yalnızca büyümeyi takip etmeye yarar [2].

Tüp bebekte transfer gününe göre hesap

Tüp bebek gebeliklerinde döllenme anı bilindiğinden ACOG, tedavi sürecinden elde edilen tarihin esas alınmasını önerir [1,2].

Transfer edilen embriyoTransfer gününe eklenen
3. gün embriyosu263 gün
5. gün embriyosu (blastokist)261 gün

Örneğin 10 Mart 2026 tarihinde 5. gün embriyosu transfer edilmişse tahmini doğum tarihi 26 Kasım 2026 olur.

Tedavi sürecine dair ayrıntı için taze ve dondurulmuş transfer, gebeliğin ilk haftalarına dair bilgi için ise folik asit ve beslenme başlıklı yazılarımızı okuyabilirsiniz. Gebelik haftanızı ve tahmini doğum tarihinizi hekiminizle değerlendirin; sorularınız varsa bize de yazabilirsiniz.

Video: Gebelikte İzlem · T.C. Sağlık Bakanlığı (YouTube). Video içeriği ilgili kanala aittir.

Kaynaklar

  1. American College of Obstetricians and Gynecologists. Committee Opinion No 700: Methods for Estimating the Due Date. Obstet Gynecol 2017. PMID: 28426621.
  2. Salomon LJ, Alfirevic Z, Da Silva Costa F, et al.. ISUOG Practice Guidelines: ultrasound assessment of fetal biometry and growth. Ultrasound Obstet Gynecol 2019. PMID: 31169958.
  3. Hawken S, Olibris B, Ducharme R, et al.. Validation of gestational age determination from ultrasound or a metabolic gestational age algorithm using exact date of conception in a cohort of newborns conceived using assisted reproduction technologies. AJOG Glob Rep 2022. PMID: 36536852.
  4. Morong JJ, McQueen DB, Stephenson MD. Luteinizing Hormone Surge More Accurately Correlates With Ultrasound Dating of Early Pregnancy Compared to the Last Menstrual Period. J Ultrasound Med 2021. PMID: 32981145.

Sorunuz mu var?

Laboratuvar süreci ve teknikler hakkındaki sorularınızı bize yazabilirsiniz.

Bize yazın