Gebelikte folik asit, bebeğin beyin ve omuriliğini koruyan en basit önlemlerden biridir. Bu B vitamini, nöral tüp (beyin ve omuriliğin ilk taslağı) gebeliğin ilk haftalarında kapanırken önem taşır. Bu yüzden hap genellikle gebelik testi pozitif çıkmadan önce başlanır.
Gebelikte folik asit ne işe yarar?
Beş randomize çalışmayı birleştiren bir Cochrane derlemesinde, günlük folik asit alan kadınlarda nöral tüp defekti (spina bifida gibi doğumsal açıklıklar) riski yaklaşık üçte bire inmiştir. Kanıt düzeyi "yüksek" olarak değerlendirilmiştir. Aynı derlemede dudak-damak yarığı veya kalp anomalileri üzerinde net bir etki gösterilememiştir [1].
ABD Önleyici Hizmetler Görev Gücü, gebe kalmayı planlayan ya da gebe kalabilecek herkese günde 0,4–0,8 mg folik asit içeren bir takviye önermektedir [2]. Dünya Sağlık Örgütü de gebelikte demirle birlikte günde 0,4 mg folik asit önerir [3].

Beslenme ve iyot
Takviye, dengeli beslenmenin yerini tutmaz. Yeşil yapraklı sebzeler, kuru baklagiller ve tam tahıllar doğal folat kaynaklarıdır. Kanada kılavuzu, düşük doz takviyenin gebelikten önce başlanıp gebelik ve emzirme boyunca sürdürülmesini önerir. Yüksek doz ise yalnızca daha önce nöral tüp defektli gebelik yaşamış kadınlar gibi özel durumlar için ayrılmıştır [4]. Aynı kılavuz, takviyenin folattan zengin bir beslenmeyle birlikte düşünülmesi gerektiğini vurgular. Genetik, tıbbi ya da cerrahi risk etkenleri olan kadınlarda ise kişiye özel bir yaklaşım önerilir [4].
İyot, bebeğin tiroit ve beyin gelişimi için gereklidir. Otuz yıllık çalışmaları tarayan bir meta-analizde iyot takviyesi annenin iyot düzeyini iyileştirmiş; ancak bebeğin büyümesi ya da gelişim puanlarında belirgin bir fark bulunmamıştır [5]. Günlük yemeklerde iyotlu tuz kullanmak çoğu kişi için yeterli bir başlangıçtır.
Gebelik sonrası döneme ilişkin bilgiler için tüp bebekle doğan bebeklerin sağlığı ve yenidoğan bakımı yazılarımıza göz atabilirsiniz. Size uygun takviye planını hekiminizle konuşun; sorularınızı bize de yazabilirsiniz.
Kaynaklar
- De-Regil LM, et al.. Effects and safety of periconceptional oral folate supplementation for preventing birth defects. Cochrane Database Syst Rev 2015. PMID: 26662928.
- US Preventive Services Task Force; Barry MJ, et al.. Folic Acid Supplementation to Prevent Neural Tube Defects: US Preventive Services Task Force Reaffirmation Recommendation Statement. JAMA 2023. PMID: 37526713.
- World Health Organization (eLENA). Daily iron and folic acid supplementation during pregnancy. 2024. www.who.int.
- Wilson RD, O'Connor DL. Guideline No. 427: Folic Acid and Multivitamin Supplementation for Prevention of Folic Acid-Sensitive Congenital Anomalies. J Obstet Gynaecol Can 2022. PMID: 35691683.
- Nazeri P, et al.. Effects of iodine supplementation during pregnancy on pregnant women and their offspring: a systematic review and meta-analysis of trials over the past 3 decades. Eur J Endocrinol 2021. PMID: 33112293.
- Viswanathan M, et al.. Folic Acid Supplementation to Prevent Neural Tube Defects: Updated Evidence Report and Systematic Review for the US Preventive Services Task Force. JAMA 2023. PMID: 37526714.
Sorunuz mu var?
Laboratuvar süreci ve teknikler hakkındaki sorularınızı bize yazabilirsiniz.



