Tüp bebek tedavisinde ilk sırada ve en uzun süren basamak yumurtalık uyarımıdır. Bu süreçte günler boyunca iğneler uygulanır, ultrason ile düzenli kontroller yapılır ve sonunda çatlatma iğnesiyle birlikte yumurta toplama günü netleşir. Bu yazıda iğnelerin görevini, takibin nasıl ilerlediğini ve sıkça sorulan soruları inceliyoruz.
Yumurtalık uyarımında hangi iğneler kullanılır?
Buradaki hedef, tek bir follikül (yumurtayı içeren sıvı kesesi) yerine birden fazlasının gelişmesini sağlamaktır. Bu nedenle her gün gonadotropin (FSH içeren yumurtalık uyarıcı ilaç) uygulanır. Bir süre sonra antagonist iğnesi de tedaviye eklenir; bu ilaç sayesinde yumurtalar toplama gününden önce kendiliğinden çatlamaz [2].
ESHRE'nin 2025'te güncellenen ovaryan stimülasyon kılavuzunda 121 öneriye yer verilir ve genel hasta grubu için antagonist protokolü, uzun agonist protokollerinin önüne geçirilir [1]. 73 randomize çalışmayı (12.212 katılımcı) bir araya getiren Cochrane incelemesine göre iki protokol arasında canlı doğum oranında anlamlı bir fark bulunmamış, ancak OHSS (yumurtalıkların aşırı uyarılması sendromu) antagonist grubunda daha seyrek görülmüştür [2]. Aynı incelemede, agonist kullanımında OHSS riski %11 olarak kabul edildiğinde, antagonist kullanımında bu riskin %6–9 aralığında kalması beklenmektedir [2].

Takip, kontrol günleri ve çatlatma
Vajinal ultrason ile folliküllerin büyüklüğü ölçülür; bazı merkezlerde buna ek olarak kan hormon düzeylerine de bakılır. Altı çalışmayı (781 kadın) kapsayan Cochrane derlemesine göre, sadece ultrasonla yapılan izlem ile ultrason ve kan östradiolünün birlikte kullanıldığı izlem arasında gebelik ve OHSS yönünden fark saptanmamıştır; ancak kanıt düzeyi düşüktür [3].
Folliküller istenen büyüklüğe eriştiğinde çatlatma iğnesi (yumurtaların son olgunlaşmasını tetikleyen ilaç) uygulanır. Kılavuz, OHSS riski yüksek bulunan kadınlarda çatlatma aşamasında GnRH agonisti kullanılmasını ve embriyoların dondurulmasını önermektedir [1]. Kayseri dışından, İç Anadolu'nun çeşitli illerinden gelen hastalar için kontrol günlerini önceden bilmek ve yol planını buna göre hazırlamak süreci kolaylaştırır. yumurta toplama günü yazımızda sonraki adımı, tüp bebek tedavisi adım adım yazımızda ise tedavinin tümünü bulabilirsiniz.
Uyarım süreci zaman zaman yorucu gelebilir, ancak yapılan her kontrol tedavinin sizin durumunuza göre şekillenmesini sağlar. Doz ve takip planına dair sorularınızı hekiminizle paylaşın; genel sorularınız için bize de yazabilirsiniz.
Kaynaklar
- ESHRE Guideline Group on Ovarian Stimulation; Ata B, et al.. ESHRE guideline: ovarian stimulation for IVF/ICSI: an update in 2025. Hum Reprod 2026. PMID: 41732035.
- Al-Inany HG, Youssef MA, et al.. Gonadotrophin-releasing hormone antagonists for assisted reproductive technology. Cochrane Database Syst Rev 2016. PMID: 27126581.
- Kwan I, Bhattacharya S, Woolner A.. Monitoring of stimulated cycles in assisted reproduction (IVF and ICSI). Cochrane Database Syst Rev 2021. PMID: 33844275.
- Toftager M, Bogstad J, et al.. Risk of severe ovarian hyperstimulation syndrome in GnRH antagonist versus GnRH agonist protocol: RCT including 1050 first IVF/ICSI cycles. Hum Reprod 2016. PMID: 27060174.
Sorunuz mu var?
Laboratuvar süreci ve teknikler hakkındaki sorularınızı bize yazabilirsiniz.



