Aşılama tedavisinde, önceden hazırlanmış sperm ince bir kateter (yumuşak, ince bir boru) yardımıyla doğrudan rahime yerleştirilir. Bu işlemin tıptaki karşılığı intrauterin inseminasyondur (IUI). Tüp bebekten daha yalın bir yöntem olup bazı çiftler için ilk tercih edilen aşama olarak değerlendirilir.
Aşılama tedavisi adım adım
- Değerlendirme: Tüplerin açık olup olmadığı ve sperm tahlili gibi temel incelemeler gerçekleştirilir.
- Yumurtalık uyarımı: Genellikle hap veya iğne biçiminde ilaç kullanılır; yumurtaların gelişimi ultrason ile takip edilir.
- Zamanlama: Yumurtlamanın ne zaman gerçekleşeceği saptanır, ihtiyaç halinde çatlatma iğnesi uygulanır.
- Sperm hazırlama: Meni laboratuvarda yıkanarak hareketli spermler ayıklanır.
- İşlem: Hazırlanan sperm rahim içine verilir. Süreç kısa sürer ve çoğunlukla anesteziye gerek kalmaz.

Kimlere uygulanır?
Avrupa İnsan Üremesi ve Embriyoloji Derneği (ESHRE) 2023 kılavuzuna göre, açıklanamayan kısırlıkta (tetkiklerde herhangi bir neden saptanamaması) yumurtalık uyarımıyla birlikte uygulanan aşılama ilk basamak tedavi olarak önerilmektedir [1]. Bu alandaki çalışmalar ağırlıklı olarak açıklanamayan kısırlık, hafif düzeyde erkek faktörü ve hafif endometriozis (rahim dokusunun rahim dışında yerleşmesi) olan gruplarda yürütülmüştür [2].
Kendiliğinden gebelik olasılığı düşük olan 201 kadının yer aldığı bir çalışmada, üç döngü boyunca uyarımlı aşılama uygulananlarda canlı doğum oranı %31, bekleme grubunda ise %9 olarak bulunmuştur [3]. Buna karşın tüplerin tıkalı olması veya sperm sayısının çok az olması gibi durumlarda tüp bebek yöntemi daha elverişli olabilir.
Uyarım ilaçlarıyla ilgili en çok konuşulan konu, çoğul (ikiz veya daha fazla) gebelik olasılığıdır [4]. Bu nedenle ilaç dozu düşük tutulup ultrason ile sıkı biçimde takip edilir. Birden fazla yumurta geliştiğinde döngünün iptal edilmesi gerekebilir.
Aşılama ile tüp bebek arasındaki fark
Aşılama yönteminde sperm rahme bırakılır, döllenme ise tüplerde doğal şekilde gerçekleşir. Tüp bebek uygulamasında ise önce yumurtalar toplanır, laboratuvar ortamında döllenir ve oluşan embriyo rahme nakledilir.
| Aşılama (IUI) | Tüp bebek | |
|---|---|---|
| Döllenme | Vücut içinde | Laboratuvarda |
| Yumurta toplama | Yok | Var |
| Açık tüp | Gerekir | Gerekmez |
Tedavi sürecinin tamamını görmek isterseniz tüp bebek tedavisi adım adım yazımıza, uygulanan teknikler için ana sayfamıza bakabilirsiniz. Sizin için en uygun yöntemi hekiminizle değerlendirin; dilerseniz sorularınızı bize de iletebilirsiniz.
Kaynaklar
- Romualdi D, et al.; ESHRE Guideline Group on Unexplained Infertility. Evidence-based guideline: unexplained infertility. Hum Reprod 2023. PMID: 37599566.
- Cantineau AE, Rutten AG, Cohlen BJ. Agents for ovarian stimulation for intrauterine insemination (IUI) in ovulatory women with infertility. Cochrane Database Syst Rev 2021. PMID: 34739136.
- Farquhar CM, et al.. Intrauterine insemination with ovarian stimulation versus expectant management for unexplained infertility (TUI): a pragmatic, open-label, randomised, controlled, two-centre trial. Lancet 2018. PMID: 29174128.
- Ayeleke RO, et al.. Intra-uterine insemination for unexplained subfertility. Cochrane Database Syst Rev 2020. PMID: 32124980.
- Nandi A, et al.. Intrauterine insemination + controlled ovarian hyperstimulation versus in vitro fertilisation in unexplained infertility: a systematic review and meta-analysis. Arch Gynecol Obstet 2022. PMID: 34636983.
Sorunuz mu var?
Laboratuvar süreci ve teknikler hakkındaki sorularınızı bize yazabilirsiniz.



