Aşılama (IUI)

Aşılama mı tüp bebek mi? Karar verirken bakılanlar

2 dk okumaÜYTE Kayseri Editörü4 kaynakGözden geçiren: Öğr. Gör. Dr. Işıl Tuğçe Turan
Hekimle konuşan çift; masada bir yanda aşılama kateteri, diğer yanda tüp bebek kültür kabı ve mikroskop: aşılama ile tüp bebek arasındaki seçimi anlatan çizim

Temsilî görsel, yapay zekâ ile hazırlanmıştır.

Tüp bebek mi aşılama mı, hangisi uygun? Kısırlık tedavisine başlayan pek çok çift için bu, sorulan ilk sorulardan biridir. Ne var ki herkese uyan ortak bir cevap yoktur; karar yaşa, tüplerin durumuna, sperm tahliline ve gebeliğin ne kadar süredir beklendiğine bakılarak kişiye özel verilir.

Aşılama mı tüp bebek mi: bakılan dört başlık

  • Kadının yaşı: Yaşla birlikte yumurta rezervi ve niteliği düşer; bu da zamanı daha kıymetli kılar.
  • Tüplerin durumu: Döllenme aşılamada tüp içinde oluştuğundan, en az bir tüpün açık olması şarttır. Her iki tüp de kapalıysa tüp bebek yöntemine yönelinir.
  • Sperm tahlili: Hareketli sperm sayısı yetersizse aşılamanın başarı ihtimali düşer; bu durumda tüp bebek ile ICSI (spermin yumurtaya ince bir iğneyle verilmesi) tercih edilir.
  • Bekleme süresi ve önceki tedaviler: Gebeliğin uzun süredir gerçekleşmemesi veya geçmişteki aşılama denemelerinin sonuç vermemesi de kararda rol oynar.

Sperm tahlili sonuçlarının nasıl yorumlanacağını spermiyogram yazımızda ele aldık.

Bir danışmanla karşılıklı oturup konuşan çift
Fotoğraf: SHVETS production / Pexels

Açıklanamayan kısırlıkta çalışmalar ne diyor?

2023 yılında yayımlanan ESHRE'nin (Avrupa İnsan Üremesi ve Embriyoloji Derneği) kılavuzuna göre, tetkiklerde herhangi bir neden saptanamayan çiftlerde ilk tedavi seçeneği olarak yumurtalık uyarımı eşliğinde aşılama önerilir [1]. Dört randomize çalışmadan elde edilen 908 kadının verilerinin birleştirildiği bir analizde kümülatif canlı doğum oranı tüp bebek grubunda %50,3, uyarımlı aşılama grubunda ise %43,2 olarak bulunmuş; bu fark istatistiksel açıdan anlamlı sayılmamıştır [2]. Benzer şekilde, çoğul gebelik oranları arasında da belirgin bir farklılık saptanmamıştır.

Yaş ilerlediğinde tablo değişebilir

FORT-T çalışmasında 38–42 yaş aralığındaki kadınlar incelenmiş; ilk iki tedavi döngüsü sonrasında klinik gebelik oranının doğrudan tüp bebek uygulanan grupta %49'a, aşılama gruplarında ise %17–22 civarına ulaştığı bildirilmiştir [3]. Üstelik tüp bebek grubu bu sonuca daha kısa sürede, daha az döngüyle varmıştır.

Aşılamanın uygulama basamaklarını aşılama tedavisi (IUI) yazımızda, tüp bebek sürecinin ayrıntılarını da ana sayfamızda bulabilirsiniz. Son kararı hekiminizle birlikte alın; isterseniz sorularınızı bize de iletebilirsiniz.

Video: IUI overview from Columbia University Fertility Center · Columbia Fertility (YouTube). Video içeriği ilgili kanala aittir.

Kaynaklar

  1. Romualdi D, et al.; ESHRE Guideline Group on Unexplained Infertility. Evidence-based guideline: unexplained infertility. Hum Reprod 2023. PMID: 37599566.
  2. Lai S, et al.. IVF versus IUI with ovarian stimulation for unexplained infertility: a collaborative individual participant data meta-analysis. Hum Reprod Update 2024. PMID: 38148104.
  3. Goldman MB, et al.. A randomized clinical trial to determine optimal infertility treatment in older couples: the Forty and Over Treatment Trial (FORT-T). Fertil Steril 2014. PMID: 24796764.
  4. Sunkara SK, et al.. In vitro fertilisation for unexplained subfertility. Cochrane Database Syst Rev 2023. PMID: 37753821.

Sorunuz mu var?

Laboratuvar süreci ve teknikler hakkındaki sorularınızı bize yazabilirsiniz.

Bize yazın