Embriyoloji Laboratuvarı

Embriyo kalitesi nasıl değerlendirilir? 3. gün embriyo ve blastokist

2 dk okumaÜYTE Kayseri Editörü4 kaynakGözden geçiren: Öğr. Gör. Dr. Işıl Tuğçe Turan
Mikroskop ve kültür kabının yanında 3. gün embriyosu ile blastokisti yan yana gösteren çizim

Temsilî görsel, yapay zekâ ile hazırlanmıştır.

Tüp bebek tedavisinde hastaların en çok merak ettiği konuların başında embriyo kalitesi gelir. Bu değerlendirme laboratuvarda mikroskop altında yapılır ve embriyonun görünümüne dayanır; kesin bir sonuç vermez, sadece bir tahmin sunar.

Embriyo kalitesi nasıl belirlenir?

Embriyolar, gelişimin belirli evrelerinde incelemeye alınır. 2025'te güncellenen ESHRE ve Alpha Scientists İstanbul uzlaşısında, yumurtadan blastokiste uzanan her evrenin ne zaman ve hangi kriterlerle değerlendirileceğine ilişkin 20 öneri yer alır [1]. Transfer edilecek ya da dondurulacak embriyonun seçimine, bu morfoloji (biçim) değerlendirmesi yön verir.

  • 3. gün (bölünme evresi): Hücre sayısına, hücrelerin birbirine yakın büyüklükte olup olmadığına ve fragmantasyona (hücreden ayrılan küçük parçacıklar) bakılır.
  • 5–6. gün (blastokist): Embriyonun içinde sıvıyla dolu bir boşluk belirir. Gardner sınıflamasına göre genişleme derecesi sayıyla ifade edilirken, iç hücre kitlesi (bebeği oluşturacak hücreler) ve trofektoderm (plasentayı oluşturacak hücreler) A, B, C harfleriyle derecelendirilir. Örneğin bir embriyo bu sistemle "4AA" olarak kodlanır.
Eldivenli ve koruyucu gözlüklü bir araştırmacının mikroskopla inceleme yapması
Fotoğraf: Edward Jenner / Pexels

Puanlar ne anlatır, ne anlatmaz?

Gardner puanlamasını esas alan 33 çalışmanın meta-analizine göre, canlı doğumla ilişkisi en kuvvetli bulunan ölçüt trofektoderm puanı oldu; bunu iç hücre kitlesi ve genişleme derecesi takip etti [2]. ABD'de 336.888 embriyo üzerinden yapılan bir analizde, 34 yaşındaki kadınların taze 5. gün embriyolarında embriyo başına canlı doğum oranı iyi kalite grubunda %43, orta kalite grubunda %30, zayıf kalite grubunda %21 olarak saptandı [3]. Başka bir deyişle, "zayıf" diye nitelenen embriyolardan da bebek dünyaya gelebiliyor. Bu analizde sonuçlar, annenin yaşına ve embriyonun hangi günde olduğuna göre de farklılık gösterdi [3].

Her hasta için blastokist aşamasına kadar beklemek daha avantajlı sonuç getirmeyebilir. Cochrane derlemesine göre, prognozu iyi olan (tedaviye yanıtı yüksek beklenen) kadınlarda taze blastokist transferi 3. gün transferine göre canlı doğum olasılığını muhtemelen yükseltir; buna karşın hiçbir transfer yapılamama riski de artabilir [4]. Embriyonun kaçıncı günde transfer edileceğine, embriyo sayısı ve gelişim durumu dikkate alınarak ekiple birlikte karar verilir. Sürecin genel akışına tüp bebek tedavisi adım adım yazımızdan ulaşabilirsiniz.

Embriyolarınızla ilgili aklınıza gelen soruları hekiminizle paylaşabilir, dilerseniz bize de ulaşabilirsiniz. Laboratuvardaki görev paylaşımını öğrenmek için embriyolog doktor ne yapar yazımıza bakabilirsiniz.

Kaynaklar

  1. Coticchio G, et al.. The Istanbul consensus update: a revised ESHRE/ALPHA consensus on oocyte and embryo static and dynamic morphological assessment. Hum Reprod 2025. PMID: 40288770.
  2. Zhang L, et al.. Morphological parameters of the blastocyst to predict embryo quality: a systematic review and meta-analysis. J Assist Reprod Genet 2025. PMID: 40272716.
  3. Awadalla MS, et al.. Embryo morphology and live birth in the United States. F S Rep 2022. PMID: 35789729.
  4. Glujovsky D, et al.. Blastocyst-stage versus cleavage-stage embryo transfer in assisted reproductive technology. Cochrane Database Syst Rev 2026. PMID: 41574757.

Sorunuz mu var?

Laboratuvar süreci ve teknikler hakkındaki sorularınızı bize yazabilirsiniz.

Bize yazın