Kısırlık ve Tanı

AMH değeri ve yumurta rezervi: sayılar ne anlatır, ne anlatmaz?

2 dk okumaÜYTE Kayseri Editörü4 kaynakGözden geçiren: Öğr. Gör. Dr. Işıl Tuğçe Turan
Hekimle tahlil sonucunu konuşan kadın; masada kan tüpü ve küçük foliküllerle dolu yumurtalık çizimi: AMH testi ve yumurta rezervini anlatan illüstrasyon

Temsilî görsel, yapay zekâ ile hazırlanmıştır.

AMH sonucu düşük geldiğinde birçok kadının aklına hemen "Artık gebe kalamaz mıyım?" sorusu gelir. Hâlbuki AMH (anti-Müllerian hormon, yumurtalıktaki küçük foliküllerin ürettiği bir hormon) yumurta sayısına dair bir işaret sunar; yumurtanın kalitesi veya doğal yolla gebe kalma olasılığı konusunda ise oldukça sınırlı bilgi taşır.

AMH değeri neyi ölçer?

Yumurtalıkta kalan yumurta miktarına yumurtalık rezervi denir. Bu rezervi değerlendirmek için en çok başvurulan ölçütler, AMH ile ultrason yoluyla sayılan antral folikül sayısıdır (yumurtalıktaki küçük kesecikler). Amerikan Üreme Tıbbı Derneği (ASRM), bu belirteçlerin tüp bebek sürecinde ilaç uyarımından sonra kaç yumurta elde edilebileceğini tahmin etmede işe yaradığını, fakat yaştan bağımsız biçimde gebelik olasılığını iyi yansıtmadığını belirtiyor [1].

Laboratuvarda eldivenli eller, kan örneği tüpünü santrifüj cihazına yerleştiriyor
Fotoğraf: https://kaboompics.com/ / Pexels

Doğal gebelikte AMH ne anlatmaz?

JAMA'da 2017'de yayımlanan bir araştırmada, kısırlık geçmişi bulunmayan ve gebelik denemesi 3 aydan kısa olan 30–44 yaş arasındaki 750 kadın takip edildi [2]. AMH'si düşük bulunan (0,7 ng/mL altı) kadınların %84'ü, normal AMH'ye sahip olanların ise %75'i 12 ay içinde gebe kaldı; bu fark istatistiksel açıdan anlamlı sayılmadı. Araştırmacılar, AMH'nin bu grup kadınlarda doğal doğurganlığın değerlendirilmesinde kullanılmasını önermediklerini vurguladı.

Kısacası "AMH testi" doğurganlığı ölçen bir test değildir. Gebelik denemesinin süresi, araştırmaya ne zaman başlanacağını kısırlık yazımızdaki sürelere göre belirler.

Tüp bebekte AMH ne işe yarar?

ESHRE'nin (Avrupa İnsan Üremesi ve Embriyoloji Derneği) yumurtalık uyarımına ilişkin kılavuzu, uyarıma zayıf ya da aşırı yanıt verme riskini öngörmek amacıyla AMH veya antral folikül sayısının kullanılmasını kuvvetle tavsiye ediyor [3]. Bu veri, kullanılacak ilaç dozunun belirlenmesine katkı sağlar. Tedavi sürecinin genel çerçevesini tüp bebek adım adım yazımızda ele almıştık.

AMH, bu yolculuktaki haritanın sadece tek bir parçasını oluşturur. Sonucunuzla ilgili merak ettiklerinizi hekiminize sorabilir, dilerseniz bizimle de paylaşabilirsiniz.

Video: What is ovarian reserve testing? · Stanford Medicine Children's Health (YouTube). Video içeriği ilgili kanala aittir.

Kaynaklar

  1. Practice Committee of the American Society for Reproductive Medicine. Testing and interpreting measures of ovarian reserve: a committee opinion. Fertil Steril 2020. PMID: 33280722.
  2. Steiner AZ, et al.. Association Between Biomarkers of Ovarian Reserve and Infertility Among Older Women of Reproductive Age. JAMA 2017. PMID: 29049585.
  3. ESHRE Reproductive Endocrinology Guideline Group. ESHRE guideline: ovarian stimulation for IVF/ICSI. Hum Reprod Open 2020. PMID: 32395637.
  4. Peigné M, et al.. Using serum anti-Müllerian hormone levels to predict the chance of live birth after spontaneous or assisted conception: a systematic review and meta-analysis. Hum Reprod 2023. PMID: 37475164.

Sorunuz mu var?

Laboratuvar süreci ve teknikler hakkındaki sorularınızı bize yazabilirsiniz.

Bize yazın