Azospermi, meni sıvısında hiç sperm bulunmaması demektir. Spermiyogram sonucunda "sperm görülmedi" ifadesini okumak zor bir an olabilir; ancak bu tanı, çocuk sahibi olma yolunun kapandığı anlamına gelmez.
Avrupa Üroloji Derneği (EAU) kılavuzundaki bir seride, kısırlık nedeniyle değerlendirilen erkeklerin yaklaşık %11'inde azospermi saptanmıştır [1]. Tanı tek bir teste dayanmaz: ilk sonuç anormalse en az iki analiz yapılır. Meni örneği santrifüj edilip (hızla döndürülüp) dibe çöken kısım mikroskopla incelenir; böylece çok az sayıda spermin bulunduğu durum (kriptozoospermi) gerçek azospermiden ayrılır [1].
Azospermi türleri: tıkanıklık mı, üretim sorunu mu?
- Tıkayıcı (obstrüktif) azospermi: Testiste sperm üretilir, fakat dışarı taşıyan kanallarda tıkanıklık vardır. Azospermili erkeklerin %20–40'ında görülür. Geçirilmiş enfeksiyon, vazektomi ve sperm kanalının doğuştan yokluğu (CBAVD) başlıca nedenlerdir. FSH hormonu ve testis boyutu genellikle normaldir [1].
- Tıkayıcı olmayan azospermi: Sorun üretimdedir; testis yeterli sperm yapamaz. Genetik nedenler, hormon bozuklukları ve geçirilmiş testis hastalıkları rol oynayabilir [1].

Azospermide hormon ve genetik tetkik
Kılavuz, azospermili her erkekte FSH, LH ve testosteron ölçümünü önerir; ayrıntılar için kısırlık tetkikleri yazımıza bakabilirsiniz. Ayrıca herkese kromozom analizi (karyotip) ve genetik danışmanlık önerilir. Aynı seride azospermili erkeklerin %13,7'sinde Klinefelter sendromu (47,XXY) bulunmuştur [1].
Y kromozomunda küçük parça eksiklikleri (mikrodelesyon) azospermili erkeklerin %8–12'sinde görülür. AZFa ya da AZFb bölgesinin tam eksikliğinde testisten sperm bulma şansı çok düşük olduğu için cerrahi önerilmez. Sperm kanalında yapısal sorun varsa kistik fibrozis geni (CFTR) de incelenir [1].
Tıkayıcı olmayan azospermide hormon tedavisinin sperm bulma şansını artırdığına dair kanıt düşük kalitededir; rutin kullanılmaz [4].
Testisten elde edilen spermle döllenme ICSI yöntemiyle yapılır. Sonuçlarınızı ve seçenekleri hekiminizle konuşun; sorularınızı bize de yazabilirsiniz.
Kaynaklar
- European Association of Urology. EAU Guidelines on Sexual and Reproductive Health: Male Infertility. 2026. uroweb.org.
- Minhas S, et al.. European Association of Urology Guidelines on Male Sexual and Reproductive Health: 2021 Update on Male Infertility. Eur Urol 2021. PMID: 34511305.
- Corona G, et al.. Sperm recovery and ICSI outcomes in men with non-obstructive azoospermia: a systematic review and meta-analysis. Hum Reprod Update 2019. PMID: 31665451.
- Tharakan T, et al.. Does hormonal therapy improve sperm retrieval rates in men with non-obstructive azoospermia: a systematic review and meta-analysis. Hum Reprod Update 2022. PMID: 35526153.
Sorunuz mu var?
Laboratuvar süreci ve teknikler hakkındaki sorularınızı bize yazabilirsiniz.



