Kısırlık ve Tanı

PKOS ve tüp bebek: kısırlık tedavisinde letrozol, yaşam tarzı ve OHSS riski

2 dk okumaÜYTE Kayseri Editörü4 kaynakGözden geçiren: Öğr. Gör. Dr. Işıl Tuğçe Turan
Klinik odasında kadın hekimle görüşen genç kadın, arkada çevresi küçük foliküllerle çizilmiş rahim ve yumurtalık şeması, masada ilaç, elma ve spor ayakkabı: PKOS ve kısırlık tedavisini anlatan illüstrasyon

Temsilî görsel, yapay zekâ ile hazırlanmıştır.

PKOS (polikistik over sendromu), düzensiz adet ve yumurtlama sorunlarının en sık nedenlerinden biridir. "PKOS tüp bebek gerektirir mi?" sorusu sık duyulur; oysa kısırlık tedavisi çoğu zaman daha basit adımlarla başlar.

PKOS tanısı nasıl konur?

2023 uluslararası PKOS kılavuzuna göre yetişkinlerde tanı için şu üç bulgudan ikisi yeterlidir: yumurtlama bozukluğu, androjen (erkeklik hormonu) fazlalığının klinik ya da kan testindeki belirtileri ve ultrasonda polikistik görünüm [1]. Kılavuz, yetişkinlerde ultrason yerine AMH testinin de kullanılabileceğini, ancak AMH'nin tek başına tanı koydurmadığını vurgular. AMH'yi ayrı bir yazıda anlatmıştık.

Sabah yürüyüşünde elinde su şişesiyle gülümseyen genç kadın
Fotoğraf: Gustavo Fring / Pexels

İlk adım: yaşam tarzı ve letrozol

Kılavuz, fazla kilonun gebelik şansı ve düşük riski üzerindeki olumsuz etkisi konusunda kadınların bilgilendirilmesini önerir [1]. Sağlıklı beslenme ve düzenli hareket tedavinin parçasıdır.

Yumurtlamayan kadınlarda ilk sıradaki ilaç letrozoldür (yumurtlamayı uyaran bir tablet) [1]. 41 randomize çalışmayı içeren Cochrane derlemesinde letrozol, klomifen grubu ilaçlara göre daha yüksek canlı doğum oranıyla ilişkili bulunmuş; OHSS (yumurtalıkların aşırı uyarılması) oranı iki grupta benzer çıkmıştır [2]. Gebelik gerçekleşmezse sonraki seçenekler arasında aşılama ve tüp bebek yer alır.

PKOS ve tüp bebek: OHSS riskine dikkat

PKOS'ta yumurtalıklar ilaca güçlü yanıt verebilir. Bu nedenle kılavuz, tüp bebek öncesinde OHSS riskinin konuşulmasını ister [1]. Önerilen yaklaşım şöyledir:

  • GnRH antagonist protokolü; böylece yumurta olgunlaştırma iğnesi olarak agonist kullanılabilir.
  • Risk yüksekse uygun embriyoların tümünü dondurup transferi sonraki bir döngüye bırakmak [1].

PKOS'lu kadınlarda yapılan 10 randomize çalışmalık bir meta-analizde antagonist protokolü, uzun agonist protokolüne göre daha düşük OHSS oranıyla ilişkili bulunmuş, canlı doğum oranında fark görülmemiştir [4]. Embriyo dondurmayı vitrifikasyon yazımızda anlatmıştık.

PKOS'ta tedavi her kadın için farklı planlanır. Size uygun yolu hekiminizle konuşabilir, sorularınızı bize yazabilirsiniz.

Video: PKOS, Polikistik Over Sendromu ve Gebeliğe Etkisi / Prof. Dr. Erkut Attar · Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri (YouTube). Video içeriği ilgili kanala aittir.

Kaynaklar

  1. Teede HJ, Tay CT, Laven J, et al.; International PCOS Network. Recommendations from the 2023 International Evidence-based Guideline for the Assessment and Management of Polycystic Ovary Syndrome. Hum Reprod 2023. PMID: 37580037.
  2. Franik S, Le QK, Kremer JA, Kiesel L, Farquhar C. Aromatase inhibitors (letrozole) for ovulation induction in infertile women with polycystic ovary syndrome. Cochrane Database Syst Rev 2022. PMID: 36165742.
  3. Chen ZJ, Shi Y, Sun Y, et al.. Fresh versus Frozen Embryos for Infertility in the Polycystic Ovary Syndrome. N Engl J Med 2016. PMID: 27509101.
  4. Kadoura S, Alhalabi M, Nattouf AH. Conventional GnRH antagonist protocols versus long GnRH agonist protocol in IVF/ICSI cycles of polycystic ovary syndrome women: a systematic review and meta-analysis. Sci Rep 2022. PMID: 35292717.

Sorunuz mu var?

Laboratuvar süreci ve teknikler hakkındaki sorularınızı bize yazabilirsiniz.

Bize yazın